De noodzaak van een betrouwbare en begrijpelijke Bijbel

Bijbelvertalingen moeten aan twee essentiële eisen voldoen: betrouwbaarheid en
begrijpelijkheid. De tekst moet trouw blijven aan de oorspronkelijke brontalen
(Hebreeuws, Grieks en Aramees) en tegelijkertijd begrijpelijk zijn voor hedendaagse
lezers. Dit blijft een uitdaging, omdat taal in ontwikkeling is.

Taalontwikkeling

Een belangrijke reden waarom de Bijbel steeds opnieuw vertaald moet worden, is de
evolutie van taal. Een sterk voorbeeld is dat van Abraham Kuyper, die klassiek Grieks sprak
en dacht daarmee een toespraak te kunnen houden in Athene. Maar de aanwezige
Grieken begrepen hem niet, omdat de kloof tussen klassiek Grieks en modern Grieks te
groot is. Ditzelfde principe geldt voor oude Bijbelvertalingen: na verloop van tijd raken ze
verouderd en minder begrijpelijk.
De Bijbel moet in de eigen taal toegankelijk zijn, zodat gelovigen de woorden van God
direct kunnen begrijpen. De Reformatie speelde hierin een cruciale rol. De Katholieke
Kerk hield eeuwenlang vast aan de Latijnse Vulgaat, waardoor veel mensen de Bijbel
niet konden lezen. Reformatoren pleitten voor vertalingen in de volkstaal, zodat
iedereen zelf de Schrift kon bestuderen.

Grieks

Al in de derde eeuw voor Christus werd het Oude Testament in het Grieks vertaald,
bekend als de Septuaginta. Dit gebeurde omdat veel Joden in Alexandrië geen
Hebreeuws meer spraken. Grieks was in die tijd de wereldtaal, net zoals Engels dat nu
is.

De Statenvertaling en eerdere vertalingen

Voor de Reformatie bestonden er al Bijbelvertalingen, zoals de Delftse Bijbel (15e
eeuw). Deze was echter niet vertaald uit de oorspronkelijke talen, maar uit het Latijn. De
reformatoren benadrukten dat vertalingen direct uit de brontalen moesten komen.
Maarten Luther vertaalde de Bijbel in het Duits, en later ontstond de Statenvertaling in
Nederland.
De Statenvertaling was internationaal gezien een late vertaling. Tijdens de Synode van
Dordrecht (1618-1619) werd besloten dat Nederland ook een Bijbelvertaling nodig had
die direct uit de toen beschikbare bronteksten kwam. De Statenvertaling verscheen
uiteindelijk in 1637 en werd dé standaardvertaling voor reformatorische kerken.
Om de vertaling zo betrouwbaar mogelijk te maken, moesten de vertalers:
De oorspronkelijke talen zo nauwkeurig mogelijk vertalen.
Vergelijkingen maken met andere Europese vertalingen (zoals de Franse, Duitse en
Engelse King James Version).
Zoveel mogelijk de stijl en woordvolgorde van de oorspronkelijke tekst behouden.

Problemen bij vertalen: woordbetekenissen en interpretatie

Bij het vertalen gaan er altijd nuances verloren. Sommige woorden hebben meerdere betekenissen.
Het Hebreeuwse woord “eretz” betekent bijvoorbeeld zowel “land” als
“aarde”, afhankelijk van de context. Hierdoor kunnen vertalers soms verschillende
keuzes maken.
Sommige teksten kunnen op meerdere manieren worden gelezen. Bijvoorbeeld:
“De Here deed dagelijks toe tot de gemeente, die zalig worden.”
“De Here deed dagelijks die zalig werden, toe tot de gemeente.”
De plaatsing van de komma verandert hier de betekenis van de zin. Dit laat zien dat
vertalen meer is dan alleen woord voor woord omzetten; interpretatie speelt ook een
rol.

Taalverandering en de noodzaak van modernisering

Sinds de 17e eeuw is de Statenvertaling meerdere keren aangepast om de taal
begrijpelijk te houden. In de 19e eeuw werd bijvoorbeeld “wijf” vervangen door “vrouw”,
omdat “wijf” een scheldwoord werd. Andere woorden die inmiddels verouderd zijn:
“Maagschap” → “familie”
“Betrachten” → “vertellen”
“Vreze des Heren” → “eerbied voor de Heer”
Nederlandse taalverandering gaat sneller dan in Vlaanderen. In België worden woorden
als “wenend” en “bekommerd” nog gebruikt, terwijl ze in Nederland verouderd zijn.
Sommige mensen hebben moeite met aanpassingen in de Bijbeltekst, omdat ze
gewend zijn aan de oude formuleringen. Een oudere generatie zal “Ga uit uw
maagschap” natuurlijker vinden dan “Verlaat uw familiekring”. Maar als te veel woorden
onbegrijpelijk worden, verliest de Bijbel zijn doel.

Het belang van begrijpelijke taal

Een Bijbelvertaling moet niet alleen correct, maar ook leesbaar zijn. Sommige mensen
denken dat de Bijbel moeilijk moet zijn, omdat de boodschap geestelijk is. Maar begrip
van de woorden is iets anders dan het begrijpen van de boodschap. Iemand kan de
Bijbel in het Hebreeuws lezen en toch de kern van het geloof missen.
Erasmus was een briljante taalkundige, maar Luther verweet hem dat hij de diepste
betekenis van de Bijbel niet begreep. Het intellectueel begrijpen van een tekst is dus
niet genoeg; de Bijbel moet het hart raken. Maar dit betekent niet dat de tekst
onbegrijpelijk mag zijn.
Om de Bijbel voor iedereen toegankelijk te houden, moeten vertalingen regelmatig
worden herzien. Een te oude vertaling kan ervoor zorgen dat mensen afhaken omdat ze
de taal niet meer begrijpen. Dit is vergelijkbaar met het verschil tussen oud Engels en
modern Engels – de tekst kan te ver afstaan van het hedendaagse taalgebruik.

Evenwicht tussen trouw en toegankelijkheid

Bijbelvertalingen moeten balanceren tussen trouw aan de brontekst en begrijpelijkheid
voor de lezer. De Statenvertaling is een meesterwerk, maar de taal van de 17e eeuw is
niet meer voor iedereen toegankelijk. Vernieuwingen in de vertaling zijn nodig om de
Bijbel voor nieuwe generaties leesbaar te houden, zonder de kernboodschap te
veranderen.
Elke aanpassing zal weerstand oproepen, maar taal verandert nu eenmaal. Het doel
blijft dat iedereen de woorden van God kan begrijpen en ervaren, in een taal die aansluit
bij het dagelijks leven.

Ten ways to avoid Ruckmanism

YouTube player

De video bespreekt de interne verdeeldheid binnen de King James Only-beweging, met een nadruk op het onderscheid tussen de mainstream aanhangers en de “fringe” (randgroep) binnen deze stroming. De “fringe” bestaat uit extremere figuren zoals Peter Ruckman, Gail Ripplinger en David Daniels, die complottheorieën promoten en de King James Version (KJV) als een door God geïnspireerde tekst beschouwen die zelfs de oorspronkelijke Hebreeuwse en Griekse teksten zou corrigeren.

Belangrijke punten uit de video

Elke groep heeft een “fringe”

  • Zowel politieke als religieuze groepen proberen zich te distantiëren van hun radicalere leden.
  • Binnen de KJV Only-beweging worden figuren zoals Mitch Knapp, Peter Ruckman en Gail Ripplinger als problematisch beschouwd door de mainstream

Extreme overtuigingen binnen de fringe

  • Peter Ruckman geloofde dat de KJV superieur was aan de oorspronkelijke bijbelteksten, en strooide met complotten.
  • Gail Ripplinger beweerde dat moderne bijbelvertalingen deel uitmaken van een New Age-complot om het christendom te ondermijnen.
  • David Daniels (van Chick Publications) houdt vast aan het idee dat de KJV zelf geïnspireerd is, in tegenstelling tot de mainstream, die stelt dat alleen de originele manuscripten door God geïnspireerd zijn.

Het probleem met ‘dubbele inspiratie’

  • Mainstream KJV-aanhangers verwerpen de dubbele inspiratie-theorie (het idee dat God de Engelse vertaling opnieuw heeft geïnspireerd), maar ze doen vaak uitspraken die deze theorie onbewust ondersteunen.
  • Bijvoorbeeld beschouwen veel pastors en professoren binnen KJV-kringen de tekstkeuzes van de KJV-vertalers als foutloos, wat in de praktijk neerkomt op het idee dat de KJV perfect is en niet herzien mag worden.

De invloed van Peter Ruckman

  • Ruckman was een vijandige en agressieve prediker die vaak beledigend was naar andere christenen.
  • Veel mainstream KJV-aanhangers proberen afstand te nemen van zijn ideeën, maar tegelijkertijd gebruiken ze nog steeds argumenten die impliciet zijn invloed tonen.

De noodzaak van duidelijke definities

  • Mark Ward stelt dat mainstream KJV-aanhangers zorgvuldiger moeten omschrijven wat ze bedoelen met termen als “bewaard”, “intact” en “zuiver” als ze over de KJV spreken.
  • Vaak worden deze termen op zo’n manier gebruikt dat het lijkt alsof de KJV perfect is, wat de deur openzet naar de fringe-ideologieën.

Tekstkritiek en de KJV

  • De KJV is gebaseerd op een verzameling Griekse manuscripten bekend als de Textus Receptus (TR), maar er zijn verschillende edities van de TR die onderling verschillen.
  • Veel KJV-aanhangers beschouwen de KJV als perfect, maar ze kunnen niet goed uitleggen waarom de keuzes van de KJV-vertalers superieur zijn aan bijvoorbeeld de keuzes van andere vertalers die de TR gebruikten.

Misleidende tegenstelling tussen ‘geloof’ en ‘rationele studie’

  • Sommige KJV-verdedigers stellen dat geloof moet bepalen welke bijbelversie correct is, in tegenstelling tot rationele tekstkritiek.
  • Mark Ward wijst erop dat God ons verstand heeft gegeven om teksten te bestuderen en dat blind vertrouwen in één specifieke vertaling gevaarlijk kan zijn.

Mark Ward benadrukt verder dat mainstream KJV-aanhangers meer weerstand moeten bieden tegen extreme ideeën binnen hun beweging. Hij wijst op de inconsistenties in hun argumentatie en pleit ervoor dat ze duidelijker moeten definiëren wat ze bedoelen met termen als ‘bewaard’ en ‘zuiver’. Ook moedigt hij aan om kritisch na te denken over de invloed van extremisten zoals Ruckman en Riplinger.

KJV parallel Bible

Among the 5,000+ Greek manuscripts of the New Testament that we still have, there are differences. But unless you read Greek, you cannot know for yourself what these differences are. You have to take someone else’s word for it.

Until now. Using the KJV Parallel Bible, English speakers can see for themselves the differences between the two major textual traditions. This site compares:

  • Scrivener’s Textus Receptus, the Greek text underlying the KJV, and…
  • The Critical Text, the Greek text underlying most modern Bible translations.

Finally, English readers can see for themselves what all the fuss is about in the debate over the KJV and the Greek New Testament. (Link)

 

Which TR is the perfectly preserved one?

YouTube player

In de video wordt uitgelegd dat de Textus Receptus (TR) niet één enkele, foutloze tekst is, maar een verzameling van verschillende edities met varianten. De spreker bekritiseert de King James Only-beweging en stelt dat veel aanhangers de verschillen tussen TR-edities negeren, terwijl ze tegelijkertijd moderne tekstkritiek verwerpen.

Laten we deze claims toetsen aan historische bronnen, tekstkritiek en academisch onderzoek.

Is de Textus Receptus (TR) een enkele, foutloze tekst?

Claim: De TR is geen enkele tekst, maar bestaat uit meerdere edities die onderling verschillen.

Klopt. De TR is een verzameling edities van het Griekse Nieuwe Testament, gepubliceerd tussen de 16e en 17e eeuw. Belangrijke edities zijn:

  1. Erasmus (1516-1535) – gebaseerd op slechts 6-12 manuscripten, grotendeels uit de 12e-15e eeuw.
  2. Stefanus (1546-1551) – introduceerde versnummers in 1551.
  3. Beza (1565-1604) – werd gebruikt voor de King James Version (KJV).
  4. Elsevier (1633) – introduceerde de naam “Textus Receptus”.

Er zijn ten minste 28 verschillende TR-edities, en sommige varianten zijn nooit systematisch vergeleken.

De KJV-vertalers gebruikten meerdere TR-edities en namen soms afwijkende lezingen over.

De TR is niet gebaseerd op de oudste manuscripten (zoals de Codex Sinaiticus en Codex Vaticanus, beide uit de 4e eeuw).

Klopt. De TR is een verzameling van verschillende edities, niet één foutloze tekst.

Zijn de verschillen tussen TR-edities significant?

Claim: TR-edities verschillen van elkaar, soms op belangrijke punten.

Onderzoekers hebben duizenden verschillen tussen TR-edities vastgesteld, waaronder:

  • 1 Johannes 5:7 (“Komma Johanneum”) – niet in de oudste Griekse manuscripten, maar toegevoegd door Erasmus onder druk van de katholieke kerk.
  • Openbaring 22:19 (“Boek des levens” vs. “Boom des levens”) – Erasmus moest hier een Latijnse tekst terugvertalen naar het Grieks omdat hij geen Grieks manuscript had.
  • Handelingen 9:6 (“Heer, wat wilt Gij dat ik doe?”) – deze zin komt niet voor in de oudste Griekse manuscripten, maar is in de TR opgenomen.
  •  De KJV-vertalers kozen soms voor lezingen die in geen enkele TR-editie stonden, wat betekent dat geen enkele TR perfect overeenkomt met de KJV.

Scrivener (1881) reconstrueerde een TR die de keuzes van de KJV-vertalers weerspiegelde, maar dit betekent dat de “officiële” TR pas ná de KJV werd vastgesteld.

Klopt. Er zijn significante verschillen tussen TR-edities, en de KJV-vertalers kozen soms unieke lezingen.

Accepteren KJV-aanhangers verschillen tussen TR-edities, maar verwerpen ze moderne tekstkritiek?

Claim: KJV-aanhangers beschouwen verschillen tussen TR-edities als onbelangrijk, maar verwerpen kleine verschillen in moderne vertalingen.

  • Veel KJV-aanhangers zeggen dat de TR perfect is, maar specificeren niet welke editie ze bedoelen.
  •  Sommige KJV-voorstanders gebruiken Scrivener’s TR (1881), maar dit was een reconstructie achteraf.
  • Kleine varianten binnen de TR worden vaak genegeerd, terwijl kleine verschillen tussen de TR en moderne vertalingen fel worden bekritiseerd.

Veel KJV-aanhangers wijzen moderne tekstkritiek af, zelfs als de verschillen klein zijn.

Klopt.  KJV-aanhangers accepteren kleine verschillen binnen de TR, maar verwerpen soortgelijke varianten in moderne vertalingen.

Is de TR de meest betrouwbare Griekse tekst?

Claim: De TR is niet gebaseerd op de oudste en meest betrouwbare manuscripten.

De TR is gebaseerd op middeleeuwse manuscripten (12e-15e eeuw), terwijl modernere edities (zoals de Nestle-Aland) oudere en bredere manuscriptbewijzen gebruiken.

De oudste Griekse manuscripten (zoals de Codex Vaticanus en Codex Sinaiticus) zijn niet gebruikt in de TR, omdat Erasmus hier geen toegang toe had.

Moderne tekstkritiek gebruikt duizenden manuscripten, terwijl Erasmus slechts een handvol gebruikte.

Klopt. De TR is niet gebaseerd op de oudste en meest betrouwbare manuscripten.

Is de KJV de enige Bijbel die God heeft gegeven?

Claim: KJV-aanhangers beweren vaak dat de KJV de enige Bijbel is die door God is gegeven

Voor de KJV bestonden al eeuwenlang andere vertalingen die door God gebruikt werden, zoals:

  • De Septuaginta (Griekse vertaling van het Oude Testament, 3e eeuw v.Chr.)
  • De Latijnse Vulgaat (382 n.Chr.), gebruikt door Augustinus en de Middeleeuwse Kerk.
  • De Lutherbijbel (1522), die de Reformatie in Duitsland stimuleerde.

God heeft wereldwijd verschillende vertalingen gebruikt, niet alleen de KJV.

Klopt niet. God heeft meerdere vertalingen door de geschiedenis heen gebruikt.

✔️ De Textus Receptus (TR) is niet één enkele foutloze tekst, maar een aantal edities met onderlinge verschillen.
✔️ De King James Version (KJV) is gebaseerd op meerdere TR-edities. Er is geen “perfecte” TR die  één op één overeen komt met de KJV.
✔️ Er zijn duizenden verschillen tussen TR-edities, waarvan sommige theologisch relevant zijn.
✔️ KJV-aanhangers accepteren varianten binnen de TR, maar verwerpen kleine verschillen in nieuwe vertalingen, wat inconsequent is.
✔️ De TR is niet gebaseerd op de oudste manuscripten, terwijl moderne tekstkritiek betrouwbaardere bronnen gebruikt.
✔️ De KJV is niet de enige Bijbel die door God is gebruikt – eerdere en latere vertalingen vervullen ook een belangrijke rol.

De video geeft een goed onderbouwd beeld. De claim dat de KJV de enige perfecte Bijbel is, klopt niet.

Een goede vertaling is het wel. Als je hem gebruikt des te beter.

Zie ook: How Different Are the TR and the Critical Text? See for Yourself in English.

Zie ook: Which TR? Stephanus vs. Beza – KJV Parallel Bible